تعریف باسوادی

تعریف باسوادی

تعریف شما از سواد چیست!؟

به نظرتان هر کسی خواندن و نوشتن بلد باشد، آدم باسوادی است!؟

آیا تمام آن‌هایی که در ایران و یا حتی در سطح دنیا و کشورهای مطرح و طراز اول جهان،  مدارک دانشگاهی دارند، خیلی باسوادند

آیا آدم‌هایی که زیاد کتاب می‌خوانند و دائم به سمینارها و کارگاه‌های آموزشی می‌روند، خیلی باسواد هستند!؟

کمی به موارد فوق فکر کنید…

اکثر افراد، باسوادی را در مدرک و تحصیلات و خواندن و نوشتن می‌دانند و این طرز فکر طبیعی است، چراکه از بچگی این را به ما آموختند که؛ بزرگ که بشی، میری مدرسه و باسواد می‌شی!

راستی مدرسه!!!

به نظر شما مدرسه مکان خوبی برای باسواد شدن آدم‌هاست!؟

آیا مدرسه رفته‌ها همگی‌شان افرادی باسواد هستند!؟

***

خٌب اجازه دهید منظورم را کمی واضح‌تر بیان کنم. صحبت ما راجع به مفهوم باسوادی است و می‌خواهیم بدانیم باسواد حقیقی کیست!؟

برای یافتن پاسخ این سؤال به سراغ منبعی موثق و قابل اطمینان برای تقریباً تمام مردم جهان می‌رویم، یونسکو.

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد؛

(United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization)

که به اختصار یونسکو (UNESCO) نامیده می‌شود، یکی از سازمان‌های تخصصی وابسته به سازمان ملل متحد است که در سال ۱۹۴۵ تشکیل شد. هدف این سازمان کمک به صلح و امنیت در جهان از راه همکاری بین‌المللی در زمینه‌های آموزشی و علمی و فرهنگی وتربیتی به منظور افزایش احترام به عدالت و قانون‌مداری و حقوق بشر، بر پایه منشور سازمان ملل متحد است.

۱۹۵ کشور عضو یونسکو هستند و مقر آن در پاریس، پایتخت فرانسه است و دفترهایی در کشورهای مختلف دارد.

با این‌همه عضوی که یونسکو دارد، پس می‌تواند برای‌مان منبع موثقی محسوب شود.

اولین تعریفی که یونسکو از باسوادی داشت این بود:

فردی باسواد است که توانایی خواندن و نوشتن به زبان مادری‌اش را داشته باشد.

دومین تعریف که بعد از چند سال مطرح گردید این بود:

فردی باسواد است که علاوه بر خواندن و نوشتن به زبان مادری، توانایی کار با کامپیوتر را داشته و همچنین یک زبان خارجی (انگلیسی) را هم بلد باشد.

چند سال بعد از این تعریف، این سازمان انواع سواد را در دوازده حوزه مطرح کرد (عاطفی، ارتباطی، مالی، رسانه‌ای، تربیتی، رایانه‌ای، سلامتی، نژادی و قومی، بوم شناختی، تحلیلی، انرژی، علمی) و برای هرکدام توضیحی ارائه نمود.

و اما در آخرین تعریفی که یونسکو از باسوادی دارد، توانایی ایجاد تغییر، ملاک قرار گرفته است.

یونسکو می‌گوید:

شخصی باسواد است که بتواند با استفاده از خوانده‌ها و آموخته‌های خود، تغییری در زندگی خود ایجاد کند.

این تعریف جامع و منطقی، خیلی مسائل را روشن می‌سازد. پاسخ سؤالاتی که ابتدای این مقاله پرسیده شده و نیز بسیاری از پرسش‌های دیگر، با دقت و تأمل در این تعریف، داده خواهد شد.

مشخص است که امکان دارد فردی سال‌ها درس خوانده و در سمینارها و کارگاه‌های آموزشی مختلف شرکت کند، اما در رفتارش تغییری حاصل نشود و عادت‌های ناخوب قبلی‌اش را تکرار کند. برعکس فردی یک کتاب بخواند و از مطالب آن کتاب، یک نکته آموزشی را دریافت کرده و همان یک نکته را بکار گیرد و در رفتارش بروز دهد. مثلاً عادت ناخوبی را ترک کرده و یا عادت خوبی را در خود ایجاد کند.

طبق تعریف یونسکو، فرد اول را نمی‌توان فردی باسواد دانست ولی فرد دوم، فرد باسوادی محسوب می‌شود.

بدیهی است که این تعریف و این‌گونه تفسیر کردن، برای عده‌ای از افراد خیلی خوشایند نیست (مخصوصاً آن‌هایی که مدارک دانشگاهی و اسم و رسمی هم دارند!) اما اگر اهل منطق باشیم، می‌پذیریم که اگر درسی می‌خوانیم یا آموزشی می‌بینیم، هدف این است که رفتارمان تغییر کرده و رشد و پیشرفتی در وجود ما حاصل شود.

امیدوارم که در مسیر باسوادی گام برداریم…   

 

نویسنده: هاشم ولایتی

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *